US ha e na tokelo ea ho ruta ba bang ka demokrasi

Ke pale ea khale haholo. Esita le ha ho kolotoa ha makhoba ho ne ho le molaong United States pele ho Ntoa ea Lehae ea Amerika (1861-65), naha e ile ea tsitlallela ho itlhahisa e le mohlala oa demokrasi lefatšeng. Esita le ntoa ea lehae e tšolohileng mali ka ho fetisisa e kileng ea loanoa ho fihlela joale ke naha efe kapa efe ea Europe kapa ea Amerika Leboea ha ea ka ea fetola boitlhompho ba eona ntlheng ena.

'Me hoo e ka bang karolo ea bobeli ho tse tharo ea lekholo la bo20 la lilemo, karohano e tlotlollang le e sehlōhō ka ho fetisisa - hangata e qobelloang ke ho bolaoa ka sehlōhō, tlhokofatso le polao - e ne e etsoa ho pholletsa le linaha tse ka boroa tsa US esita le ha mabotho a US a ne a ntse a loana ho sireletsa demokrasi lintoeng tse sa feleng, hangata molemong oa bahatelli ba se nang mohau, lefatšeng ka bophara.

Khopolo ea hore US e bontša mohlala o le mong feela oa demokrasi le puso e molaong lefatšeng ka bophara ke ntho e sa utloahaleng ka tlhaho. Hobane haeba "tokoloho" eo bo-ralipolotiki le litsebi tsa US ba ratang ho e bua ka ho sa feleng e bolela ho hong ho hang, e lokela ho ba tokoloho ea bonyane ho mamella mefuta-futa.

Empa boitšoaro ba neo-conservative bo qobelloang ke mebuso e latellanang ea US lilemong tse 40 le ho feta tse fetileng bo fapane haholo. "Tokoloho" e lokolohile ka molao feela ho ea ka bona haeba e lumellana le lithahasello tsa naha tsa US, maano le leeme.

Batho ba nka karolo boipelaetsong ba ho tshehetsa batho ba Afghanistan ka la 28 Phato, 2021 New York City. [Setshwantsho/Di-agency]

Bosawana bona bo totobetseng le boikgantsho ba boikakaso bo foufetseng di sebediseditswe ho lokafatsa tsamaiso e tswelang pele ya US le ho hapa dinaha ho tloha Afghanistan ho ya Iraq le boteng ba sesole sa US Syria ka ho hanyetsa ka ho feletseng dikopo tse hlalositsweng tsa mmuso wa Damascus le tsa molao wa matjhaba.

Saddam Hussein o ne a amoheleha ka botlalo ho tsamaiso ea Jimmy Carter le Ronald Reagan lilemong tsa bo-1970 le bo-1980 ha a ne a laela ho hlasela Iran le ha feela a ntse a loana le MaIran ntoeng e tšolohileng ka ho fetisisa historing ea Bochabela bo Hare.

O ile a fetoha "sebopeho sa bobe" le sa bohatelli mahlong a US feela ha a hlasela Kuwait ho hanyetsa litakatso tsa US.

Ho lokela ho iponahatsa esita le Washington hore ho ke ke ha e-ba le mohlala o le mong feela oa demokrasi.

Rafilosofi oa lipolotiki oa Brithani ea seng a hlokahetse, Isaiah Berlin, eo ke ileng ka ba le tokelo ea ho mo tseba le ho ithuta ka eena, o ne a lula a lemosa hore boiteko bofe kapa bofe ba ho qobella mohlala o le mong feela oa puso lefatšeng, ho sa tsotelehe hore na ke eng, bo tla lebisa khohlanong 'me, haeba bo atleha, bo ka bolokoa feela ka ho qobella puso ea bohatelli e kholo haholo.

Khotso le tsoelo-pele ea 'nete e tšoarellang li tla feela ha lichaba tse tsoetseng pele ka theknoloji le tse matla ka ho fetisisa sesoleng li lumela hore ho na le mefuta e fapaneng ea mebuso lefatšeng ka bophara le hore ha li na tokelo ea bomolimo ea ho potoloha li leka ho li liha.

Sena ke sephiri sa katleho ea maano a khoebo, nts'etsopele le a diplomati a Chaena, kaha e batla likamano tse ruisang molemo le linaha tse ling ho sa tsotelehe tsamaiso ea lipolotiki le maikutlo ao li a latelang.

Mohlala oa mmuso oa Chaena, o ileng oa buuoa hampe haholo Amerika le ke balekane ba eona lefatšeng ka bophara, o thusitse naha ho ntša batho ba bangata bofutsaneng lilemong tse 40 tse fetileng ho feta naha efe kapa efe e 'ngoe.

Mmuso oa Chaena o ntse o matlafatsa batho ba oona ka katleho e ntseng e hola, ts'ireletso ea moruo le seriti sa motho ka mong seo ba neng ba e-so se tsebe pele.

Ke ka lebaka lena China e fetohileng mohlala o ratoang le o etsisoang ka ho eketsehileng bakeng sa palo e ntseng e eketseha ea lichaba. E leng se hlalosang ho ferekana ha US, khalefo le mohono ho Chaena.

Tsamaiso ea mmuso oa Amerika e ka boleloa e le ea demokrasi hakae ha ka lilemo tse mashome a mahlano tse fetileng e ntse e okametse ho theoha ha maemo a bophelo a batho ba eona?

Liindasteri tse tsoang Chaena tse tsoang Amerika le tsona li nolofalitse US ho thibela ho phahama ha theko ea lintho le ho fokotsa litheko tsa thepa e entsoeng bakeng sa batho ba eona.

Hape, mekhoa ea tšoaetso le lefu sekoeng sa COVID-19 e bontša hore lihlopha tse ngata tsa merabe e menyenyane ho pholletsa le US ho kenyeletsoa Maafrika a Amerika, Maasia le MaHispanic - le Matsoalloa a Amerika a lulang a "ikemetse" "libakeng tsa bona tse futsanehileng" - a ntse a khetholloa ka litsela tse ngata.

Ho fihlela ho lokisoa ho hloka toka hona ho hoholo kapa bonyane ho ntlafatswa haholo, ho sa lokela hore baetapele ba Amerika ba tswele pele ho ruta ba bang ka demokrasi.


Nako ea poso: Mphalane-18-2021